Politiek en verkiezingen

Elke vier jaar mogen alle stemgerechtigde Nederlanders op een vaste dag naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Zij mogen dan dus een nieuwe gemeenteraad kiezen.

Voorbereidingen vóór verkiezingstijd

Wanneer de verkiezingstijd nadert, is het voor de politici tijd voor voorbereidingen. Zij beginnen altijd als eerste met het opstellen van een verkiezingsprogramma. Programma’s van plaatselijke afdelingen van landelijke partijen worden gevormd uit het modelprogramma dat door de partijtop is samengesteld. Plaatselijke partijen daarentegen hebben vaak een soort actielijst die veel meer gericht is op lokale activiteiten.

Politici in verkiezingstijd

Naast een verkiezingsprogramma stelt een partij ook een kandidatenlijst op. Hierin staan zowel de stemmentrekker als de kandidaat-raadsleden. De eerstgenoemde staat als ‘lijstduwer’ helemaal onderaan de lijst. Hij of zij steunt de partij wel, maar stelt zichzelf niet verkiesbaar als raadslid. De andere kandidaten zijn dit wel. Hiertoe behoort ook de lijsttrekker. Hij of zij staat bovenaan de lijst en is de belangrijkste kandidaat voor de desbetreffende partij.

Het opstellen van een kandidatenlijst is niet altijd even gemakkelijk. Dit geldt vooral voor partijen die de plaatselijke politiek niet of nauwelijks gestimuleerd hebben en het volledig aan de raadsleden hebben overgelaten. Daarnaast kost het raadslidmaatschap veel tijd. Het is een functie die je naast je eigen baan uitvoert. Om het toch aantrekkelijk te maken om raadslid te worden, staat er een acceptabele vergoeding tegenover.

Als u zich als kandidaat-raadslid wilt opstellen, moet u aan een aantal eisen voldoen:

• U bent Nederlander of u woont al minimaal vijf jaar in dit land.
• U bent minimaal 18 jaar oud.
• U woont in de desbetreffende gemeente waar u zich als kandidaat wilt opstellen.

De verkiezingscampagne

De periode voor de verkiezingen gaan alle partijen campagne voeren. U krijgt weer aanplakbiljetten in de straten te zien en u kunt naar verkiezingsbijeenkomsten toe. De campagnes zijn vaak gericht op zaken die alleen in de desbetreffende gemeente aan de orde zijn.

Wat komt er uit de bus?

De burger stelt de gemeenteraad samen bij de verkiezingen. Dan is het de bedoeling dat de grootste partijen die uit de stembus zijn gekomen, samen een college vormen.

Verkiezingen

Elke vier jaar mogen alle stemgerechtigde Nederlanders op een vaste dag naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Dit zijn alle inwoners van 18 jaar en ouder. Ook burgers van andere landen van de Europese Unie die zich in een Nederlandse gemeente gevestigd hebben, mogen stemmen. Datzelfde geldt voor mensen van buiten Europa die al minimaal vijf jaar in ons land wonen en een verblijfsvergunning hebben. De eerstvolgende gemeenteraadsverkiezingen vinden plaats in 2010.

Collegevorming

Na de verkiezingen is de eerste belangrijke bezigheid van de nieuwgekozen gemeenteraad het vormen van een college en de benoeming van de wethouders. De partij die als grootste uit de stembus is gekomen, heeft hierbij het voortouw. Door de uitkomst van de onderhandeling kan het college van B en W verschillende vormen aannemen.

De partijen kunnen voor twee soorten colleges kiezen:

• Een meerderheidscollege, waarbij gelijkgezinde partijen die samen de meerderheid hebben alle wethoudersposten bezitten.
• Een afspiegelingscollege, waarbij het dagelijks bestuur een min of meer getrouwe afspiegeling van de gemeenteraad vormt.